Gastblog KJRW Urecht Ouderschapsplan

Het ouderschapsplan
Een ouderschapsplan, je hebt er vast wel eens over gehoord als je ouders gaan scheiden of gescheiden zijn. Maar wat is het eigenlijk? Waarom wordt het gemaakt? En wat is jouw rol?

Wat is een ouderschapsplan?
Als ouders gaan scheiden moet er natuurlijk van alles geregeld worden met betrekking tot de kinderen. Dingen die voorheen vanzelf gingen moeten nu afgesproken worden; waar wonen de kinderen doordeweeks, waar vieren ze Sinterklaas en Kerst en hoe houden de ouders elkaar op de hoogte over de kinderen? Al dit soort zaken worden in een ouderschapsplan geregeld. Het wordt opgesteld door beide ouders. Het idee daarvan is dat als ouders zelf een plan maken ze zich er veel makkelijker aan houden dan wanneer de rechter afspraken opstelt en zegt dat de ouders het zo voortaan moeten doen. De wet zorgt ervoor dat het verplicht is voor ouders om een ouderschapsplan op te stellen als ze gaan scheiden. Als de ouders geen ouderschapsplan aan de rechter kunnen laten zien mogen ze in principe niet gaan scheiden! Daar zijn uitzonderingen op maar dan moeten ze laten zien dat er echt geen mogelijkheid was om een ouderschapsplan te maken. De rechter zal kijken of het ouderschapsplan aan de eisen voldoet die de wet hieraan stelt. Het ouderschapsplan moet worden opgesteld wanneer getrouwde/geregistreerde ouders gaan scheiden en wanneer niet-getrouwde/niet-geregistreerde ouders gaan scheiden als ze samen het gezag over hun kinderen uitoefenen. Het ouderschapsplan is verplicht wanneer de kinderen jonger zijn dan 18 jaar. Als de kinderen ouder zijn hoeft er geen ouderschapsplan te worden opgesteld maar moeten wel afspraken gemaakt worden over de kosten van levensonderhoud en studie totdat de kinderen 21 jaar zijn.

Wat moet er in een ouderschapsplan staan?
In de wet staan drie onderwerpen genoemd waarover de ouders sowieso afspraken moeten  maken. Allereerst de verdeling van de zorg- en opvoedingstaken. Wanneer ouders samen het gezag over hun kinderen hebben dan spreken ze in het ouderschapsplan een zorgregeling af, hierin staat dan hoe ouders de zorg- en opvoedingstaken verdelen. Zo kan bijvoorbeeld een co-ouderschap worden afgesproken, dan worden alle zorg- en opvoedingstaken en kosten gelijk verdeeld over de ouders. Er kan ook een andere regeling worden afgesproken. In het plan kan dan bijvoorbeeld afgesproken worden wanneer het kind bij welke ouder woont en hoe de vakanties en feestdagen geregeld zijn. Als slechts een van de ouders het gezag heeft wordt geen zorgregeling maar een omgangsregeling afgesproken. De ouder zonder gezag is niet verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van het kind maar heeft natuurlijk wel recht om met het kind om te gaan. In het ouderschapsplan kan dan geregeld worden hoe die omgang eruit gaat zien, bijvoorbeeld dat het kind iedere dinsdag en zaterdag bij die ouder is. Daarnaast moet het ouderschapsplan ook een regeling over informatie en consultatie bevatten. Dit betekent dat de ouders afspraken moeten maken over hoe ze elkaar op de hoogte houden over de kinderen. Bijvoorbeeld door af te spreken hoe vaak ze elkaar informatie geven en hoe ze dat doen. Tot slot moeten er in het ouderschapsplan ook afspraken worden opgenomen over de kinderalimentatie. Dit zijn afspraken over geld. Dan kan bijvoorbeeld afgesproken worden dat de ene ouder een vast bedrag per maand aan de andere ouder betaald om de kosten van het kind te kunnen betalen. Maar ouders mogen natuurlijk nog veel meer vastleggen als ze dat willen, ouders hebben veel vrijheid in wat voor afspraken ze maken in het ouderschapsplan. Zo kunnen ze bijvoorbeeld ook een regeling opnemen over bedtijd, huiswerk maken en de omgang met ooms en tantes.

Rol van het kind
Wanneer ouders gaan scheiden wordt er door een advocaat een verzoekschrift ingediend bij de rechter. Dat verzoekschrift is een soort brief waarin de advocaat aan de rechter vraagt om een scheiding tussen de ouders uit te spreken. In dat verzoekschrift moet ook beschreven staan op welke manier de kinderen zijn betrokken bij het opstellen van het ouderschapsplan. Dit is een eis die de wet stelt aan het ouderschapsplan en de rechter zal dit dus ook controleren. Ouders moeten hun kinderen dus betrekken bij het ouderschapsplan. Dit betekent niet dat de kinderen de afspraken bepalen of dat ze betrokken worden in de strijd tussen hun ouders. Maar ouders kunnen bijvoorbeeld aan de kinderen vertellen wat in het plan staat en vragen wat de kinderen ervan vinden. Dit is natuurlijk ook afhankelijk van de leeftijd van de kinderen.

Kortom, in een ouderschapsplan staan allerlei afspraken over de kinderen. Die afspraken gaan in ieder geval over zorg- en omgang, informatie en geld. Het wordt gemaakt door de ouders samen en de kinderen moeten erbij worden betrokken. Zonder ouderschapsplan mogen ouders in principe niet gaan scheiden.